Naast Yeasayer kennen we ook MGMT als een van de hipste bandjes uit het epicentrum van de hedendaagse indiemuziek, de New Yorkse wijk Brooklyn. In 2008 werden we al aangenaam verrast met de hitgevoelige popmuziek van deze neo-hippies, die vooral leunden op elektronische beats. Fijne deuntjes, maar misschien net iets te drammerig en al snel waren we ze beu. Het tweede album van MGMT, Congratulations, ligt wat moeilijker dan hun debuut. De moeilijke tweede waar altijd over wordt gesproken. In plaats van mooie maar simpele popliedjes zijn die op Congratulations moeilijk te doorgronden werken (werken ja, te danken aan het feit dat Siberian Breaks 12 minuten duurt!), nog eclectischer alle kanten uit schietend dan voorheen maar met een veel minder grote focus op de elektronica. De grote vraag: blijft MGMT voor altijd in de schaduw staan van hun lichtelijk geniale debuut?

MGMT – It’s Working (maandagmiddag in de uitzending)

Die vraag bewaren we voor later, eerst even een uitgebreide muzikale indruk van Congratulations. Het album begint met It’s Working, een liedje dat in het begin niet zo opviel maar inmiddels is uitgegroeid tot mijn favoriet op het album. Met een echte flower-powersound, voornamelijk door die echoënde stemmen en het clavecimbel-riedeltje op de achtergrond, haast Beatlesque! Veel minder dan bij hits als Time To Pretend en Kids is er een deuntje aanwezig, en in plaats van voort te borduren op één thema laat MGMT alleen al in het openingsnummer verschillende geluiden horen. Het rustige begin, maar halverwege zet er een koortje in en versnelt het nummer, verandert het van gedaante. Helaas eindigt het veel te vroeg met een simpele fade-out.

Dat It’s Working een modern poppareltje is neemt niet weg dat de CD een aantal niemendalletjes en zelfs irritante nummers bevat. Een voorbeeld van het eerste is Song For Dan Treacy. Het is wel leuk maar heeft niets wat er uitspringt. Geen gek ritme, geen meezingmelodie en zelfs geen onderhuidse spanning die een op het eerste gezicht saai nummer toch een niveau hoger kan brengen.

Goed, elke plaat bevat wel één minder nummer, maar in plaats van door te knallen op het niveau van de opener schotelt MGMT ons een zo mogelijk nog saaier nummer voor, Someone’s Missing. Een zware gitaar tegen het einde probeert de muzikale kwaliteit van het nummer nog om hoog te brengen en MGMT eindigt voor de derde keer met een soort twist en dan een hoger gezongen ‘meezing’-gedeelte, maar het helpt niet. Bovendien noem ik het herhalen van de titel van het nummer niet meteen een voorwaarde voor een goede meezinger.

Flash Delirium is, simpel gezegd, een vreemd nummer. De eerste luisterbeurten had ik geen idee wat ik ermee aan moest. Is dit een grote grap of een serieus nummer? Maar na luisteren en luisteren heeft het nummer zich ontpopt tot het tweede hoogtepunt van het album. Vrolijk en als eerste single van het album redelijk catchy, maar wel totaal anders dan je van een gemiddeld electropopnummer verwacht en zoals we uit de Brooklyn-scene gewend zijn weer alle kanten uit schietend. Het nummer begint rustig maar de beat wordt naarmate het nummer vordert steeds dreigender, het tempo komt steeds hoger te liggen en MGMT schakelt van weer een koortje via een ware fluitsolo over naar engelenzang. In de muziekvideo (die mij zeker heeft geholpen bij het waarderen van dit nummer, zie hieronder) blijkt dat die engelenstem uit de hals van Ben Goldwasser komt, waar eigenlijk een gemene paling in verstopt zit. Dat illustreert de gekte van dit nummer wel, die op het einde escaleert in een gestoorde climax op hoog tempo.

Na weer een niemendalletje in de vorm van I Found A Whistle breekt Siberian Breaks aan, een nummer dat bij velen, fans en niet-fans, hoge ogen heeft gegooid; een 12-minuten durend spacerock-epos zou het zijn. Als liefhebber van extra lange nummers in de stijl van onder andere Pink Floyd zou dit nummer ook echt iets voor mij moeten zijn, maar het tegendeel is waar. Het nummer is dan wel beter dan de hiervoor genoemde niemendalletjes op Congratulations, maar is toch te saai en emotieloos om de volle 12 minuten te boeien. Ik hoor zeker heel veel leuke ideeën maar het geheel klinkt alsof al die losse ideeën zonder relatie met elkaar bij elkaar zijn gegooid en daardoor is het geheel vrij rommelig. Daar komt nog bij dat de losse delen ook niet van topniveau zijn. Sommige stukken, waaronder de plotselinge uitbarsting na 8-en-een-halve minuut en enkele gitaarriffs en vooral het uiteindelijk toch epische afsluitende gedeelte waar ik al 10 minuten daarvoor op had gewacht, zijn wel aardig, maar nergens raakt de muziek echt en als de New Yorkse jongens zijn afgeweken van hun gebruikelijke simpele meestampers moet er toch een andere manier zijn waarop je de luisteraar intrigeert. Fijna achtergrondmuziek en ongetwijfeld erg spannend als je stoned bent, maar voor een nuchtere jongen als ik net iets te saai.

Daarna is het up-tempo Brian Eno weer een nummer in de stijl van Oracular Spectacular, een vrolijke meestamper dus. Maar dan zonder het niveau van de debuutsingles, namelijk te flauw om goed te zijn. Ook de piano-ballad Lady Dada’s Nightmare, die weliswaar wel een ander geluid laat horen en behalve warme pianoklanken ook mooie verknipte stukjes laat horen, behoort niet tot de hoogtepunten van het album. Het is wel een goed rustpunt na het opgewekte Brain Eno maar volledig instrumentaal had voor mij niet gehoeven. De gilletjes op de achtergrond klinken trouwens verdacht veel als The Flaming Lips, een band waar MGMT sowieso veel meer op lijkt dan eigenlijk zou moeten.

Als de afsluiter, titelnummer Congratulations, inzet, weet ik het antwoord op de grote vraag eigenlijk al: dit album overtreft het origineel niet. Toch denk ik dat het niet helemaal verloren is; MGMT is een nieuwe richting opgegaan ten opzichte van hun debuutplaat en dat is bij de zogenaamde moeilijke tweede altijd een goede stap. Misschien is dat nieuwe geluid nog niet zo goed geperfectioneerd, de intentie is er en het potentieel valt te horen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat MGMT op hun volgende plaat alles weer rechtzet en wél de overtreffende trap van het origineel laat horen.

MGMT – Flash Delirium (music video)