Een verslag daarvan volgt ongetwijfeld in de loop van volgende week en reken er maar op dat we maandag ook op de radio tijd besteden aan Into the Great Wide Open. Maar niet op de gebruikelijke tijd, 15:00-16:30. Vanaf maandag 6 september kunt u naar Beautiful Freaks – de nieuwste indiemuziek en alternative rock, aangevuld met helden uit het verleden, vergeten nummers en woozy sounds – luisteren van 15:30. Maar we gaan natuurlijk ook een halfuur langer door, zodat de uitzending pas om 17:00 afgelopen is. Daarna kunt u luisteren naar Wreck This Mess. Deze wijziging gaat in op maandag 6 september en zal doorgaan tot in elk geval winter winter 2010/2011.

Zoals gezegd is Tomorrow Morning de afsluiter van een ware Eels-trilogie waar ook Hombre Lobo en End Times deel van uitmaken. Het ruige Hombre Lobo bleek in de zomer van 2009 een geschikte zomerplaat te zijn, hoewel de vervormde schreeuwen van E. soms net te veel een gimmick werden. Thema van het album, met de bijtitel ‘Twelve Songs of Desire’ was ‘verlangen’.

Als om het jarenlange gat tussen Blinking Lights & Revelations (2005) en Hombre Lobo goed te maken kregen we de afgelopen winter weer een plaat van Eels voorgeschoteld, End Times. En na een zomerplaat hadden we nu een typisch winteralbum te pakken, opgenomen door Mark Everett in zijn eentje op een vier-sporenrecorder, met liedjes die voornamelijk verhalen over het verliezen van dingen, voornamelijk in de liefde. Een perfect thema voor E., de man die zo ongeveer iedereen die hij had heeft verloren. Kritiek op deze plaat was dat het maar voortkabbelde; saai dus. Een paar erg goede nummers konden dat niet verhullen.

En nu is daar, iets meer dan een jaar na Hombre Lobo, alweer een nieuwe Eels-plaat. Het drieluik wordt afgemaakt door een album met het thema ‘verlossing’. E. heeft alle depressiviteit van zich afgeworpen en zingt over de mooie dingen in het leven. Teksten en titels als ‘My Baby Loves Me’ en ‘Look in the mirror, I am the man. Mrs. Miller says I am the man, as the birds singing I am the man, everyone is a fan’ liegen er niet om: E. is blij, hij is cool, hij is the man. Die coolheid, die zelfverzekerdheid, die straalt het hele album van zich af. En op zich is dat wel verfrissend: het is een kant die we nog niet zo vaak zagen van Mark Everett, die ogenschijnlijk helemaal niet bij Eels past, maar verrassend goed uitpakt. De feeling van deze plaat is ontzettend aanstekelijk.

Daarbij is Tomorrow Morning duidelijk geen herhalingsoefening. Van Hombre Lobo kon je zeggen dat Eels hetzelfde beter deed op Souljacker en als vervanger voor het treurige End Times kennen we Eels’ meest persoonlijke album Electro-Shock Blues. E. lijkt zichzelf op Tomorrow Morning opnieuw te willen ontdekken en experimenteert met electronica zoals hij in geen jaren deed. De beats en gekke geluidjes vliegen je om de oren in Baby Loves Me. Subtieler gaat Eels te werk in Spectacular Girl, een nummer dat nog het meeste lijkt op de begindagen van Eels en het debuut Beautiful Freak. Het ultieme experiment vindt plaats in This Is Where It Gets Good, waarin Eels een orkestsample combineert met typische beats.

Is Tomorrow Morning dan de definitieve comeback van Eels? Een plaat die niet goed of slechts degelijk is zoals voorgaande twee, maar echt goed, neigend naar geweldig? Nee, zeker niet. Weliswaar gaat Eels op een hoop punten vooruit, maar er zijn ook een paar negatieve ontwikkelingen. Zo zijn die beats wel leuk, maar leiden vaak tot nodeloos gefreak. De orkestsample van This Is Where It Gets Good is leuk, maar na een paar seconden heb je het dan wel weer gehoord en in plaats van een nieuwe wending gaat het dan gewoon drie minuten door. Het begin van de plaat is op sommige momenten saai en een nummer als I’m a Hummingbird neigt meer naar een vullertje. De beste nummers zitten op de tweede helft, met onder meer de wals Oh So Lovely.

Daarnaast mist zo’n vrolijk album natuurlijk altijd een beetje diepgang. Het is misschien lullig om te zeggen, maar ik waardeerde Eels om zijn droevige liedjes met een komische noot. De tragikomische teksten die even vaak een lach als een traan opleverden en bovenal de hoop die de beste man ondanks alle tragedie in zijn nummers overbracht. Dat soort nummers beklijven uiteindelijk meer dan een blije hit. Maar ik heb zo’n vermoeden dat die periode definitief achter hem ligt.

Bonus: bij de deluxe-versie van het album zit ook nog een EP met vier nummers die eigenlijk beter zijn dan die op het album. Aan iedereen die van plan is Tomorrow Morning te kopen raad ik aan die EP er bij te nemen.

Gisteren was het dan eindelijk zover. De twee voorprogramma’s vielen tegen, maar dat schenen ze wel vaker te doen bij Eels. Rare voorprogramma’s zoals een buiksprekerclown hoeven wij niet te zien. Het tweede voorprogramma was Alice Gold, een meisje-met-gitaar in het hoekje Avril Lavigne, maar met meer klasse. De band begon uiteneindelijk 40 minuten te laat, wat de verwachtingen nog maar eens hoger maakte. ‘E’ (de artiestennaam van Mark Everett) maakte zijn entree solo, pas na drie nummers zou de rest van de band invallen bij Prizefighter. Deze drie nummers waren nog even wennig, zeker met het verrassende uiterlijk van E – een bandana, zonnebril en terroristenbaard waardoor zijn gezicht het hele concert niet zichtbaar was. Toch kenmerkte opener Daisies of the Galaxy een paar goede eigenschappen van Eels: die snijdende stem, prachtige melodieen en vaak tragikomische teksten.

Toen eenmaal de band opkwam kon ik nog niet vermoeden dat de muziek die de rest van het concert zou domineren even fout zou zijn als de ZZ Top-baarden die de voltallige band droeg. We wisten dat Eels een veelzijdig man heeft en lieflijke nummers zo zou kunnen afwisselen met venijnige punkrock. Maar dat hij het zou wagen om alle nummers in een soort Las Vegas-hotel-rock’n'roluitvoering te spelen had ik niet verwacht en schoot ook direct in het verkeerde keelgat. De eerste paar nummers kon ik nog wel hopen op iets beters, een wat ouder nummer in een authentieke uitvoering, maar zelfs dat was te veel gevraagd. Want toen zo’n song uit de begindagen van Eels – My Beloved Monster – eindelijk gespeeld werd, ging het pas helemaal mis. Ze speelden het rustige, prachtige nummer als een soort noodschreeuw weg en binnen een minuut waren we klaar: een meesterwerk kapot geslagen, nota bene door de band zelf. Het verkrachten van nummers wil nog wel eens voorkomen, maar dan meestal als het wordt gecovered, dat een band hun eigen meesterwerkjes verkracht is toch wel heel zeldzaam. Dit was het moment waarop de serieuze twijfels die de setlist al had veroorzaakt over werden genomen door serieuze teleurstelling. Als je zo’n foute keuze begaat lijk je wel niet te kunnen inschatten wat het publiek van je verwacht en wil horen. Omdat de band zo veel kan vertrokken we toen niet, op hoop van verbetering, dat er toch dat spetterende einde kwam met een van die prachtige nummers. Fresh Blood leverde nog wel een mooi lichtpuntje op in een steeds belachelijker wordende set – was dit een soort parodie? Had ik moeten lachen? – gespeeld zoals het hoort (what means: wel ruig en hard, maar niet doelloos raggen en schreeuwen) en met mooie stroboscooplichten.. Maar dit alles kan natuurlijk niet opwegen tegen de vernietiging van nog een van de beste nummers uit Eels’ oeuvre. I Like Birds werd veroordeeld tot hetzelfde lot als My Beloved Monster, de snelkookpan. Het deed pijn om te zien hoe zo’n vredig nummer vermoord werd door de agressie van de band, vermorzeld tot er geen enkel positief stukje meer inzat. Het publiek (toch aangenomen dat het Eels-fans zijn, die het nummer kennen) deed vrolijk mee in deze desastreuse uitvoering. Steeds als E ‘I like’ zei, zei het publiek ‘Birds’. Dit was het toppunt, het was verpest. Eels heeft het voor elkaar gekregen.

Wat ook nog eens enorm bijdroeg aan de lage waardering van dit concert was de slechte setlist. Van een band die zo lang meegaat en zoveel goede nummers op zijn naam heeft staan verwacht je wel dat in de set de hitjes niet achterwege worden gelaten. Dat het accent op de laatste drie albums van Eels ligt is volkomen begrijpelijk, maar zelfs van die albums werden de beste nummers niet gespeeld. Ik noem ‘A Line in the Dirt’ en ‘Let’s Ruin Julie’s Birthday’. En waarom moeten er dan weer drie covers op de set? Had in plaats daarvan Novacaine for the Soul, Last Stop: This Town en Flyswatter gespeeld, en ik was blij geweest.

Eels-moe, vroeg Caspar nog aan mij afgelopen maandag. Inmiddels wel, denk ik. In elk geval staat de naam niet langer garant voor kwaliteit en zal nieuw werk voortaan met argusogen bekeken worden. En de grote vraag die in mijn hoofd zit blijft: ‘waarom doet E. dit?’ Snapt hij niet dat het publiek komt voor Eels, niet voor dit live-gedrocht? Is het omdat E. het zelf gewoon leuker vindt om op zijn gitaar te slaan en in de microfoon te krijsen? Of zou hij zich onzeker voelen en zichzelf niet meer bloot durven geven? Zijn maskeroutfit zou wel eens het laatste kunnen doen vermoeden.

2. The Stranglers – Golden Brown
3. Electric Light Orchestra – Can’t Get Out of My Head
4. Mumford & Sons – The Cave
5. David Bowie – Changes

6. Polarkreis 18 – Intro / Dreamdancer
7. Elbow & The BBC Concert Orchestra – Grounds for Divorce
8. I Am Kloot – Radiation

9. Eels – Fresh Blood
10. Eels – A Line in the Dirt
11. Eels – This Is Where It Gets Good

12. Joanna Newsom – Have One On Me
13. Crowded House – Fall at Your Feet

14. Antony & the Johnsons – Thank You for Your Love
15. Death Cab for Cutie – The Sound of Settling
16. dEUS – Roses

Maar eerst die uitbundige single. Veel uitbundiger dan we van Antony gewend zijn. De normaal zo breekbare stem blijft onmiskenbaar die van Antony, en ook de gebruike instrumenten klinken louter bekend in de oren, maar in plaats van de verstilde en berouwvolle nummers van voorgaande albums is Thank You for Your Love een opgewekt nummer dat zelfs een redelijk hoge meezingfactor heeft. Een uitgebreide blazerssectie maakt dat optimistische gevoel nog groter, en wat in een ander liedje als schreeuwerig opgevat zou kunnen worden lijkt hier wonderbaarlijk goed te werken – alsof Antony Hegarty in de tekst, een herhaling van ‘s nummers titel, niet een iemand aanspreekt, maar tous les mondes. Als single is het een uitstekende keuze, maar of dit de kant is die ik Antony graag hoor op gaan op zijn nieuwe album? Ik betwijfel het.

You Are the Treasure en My Lord My Love klinken wel weer als vanouds zwaarmoedig en vol spijt. Een kale muzikale begeleiding, bijna allen maar steunend op pianoklanken, zodat men er aan herinnert wordt dat Antony & the Johnsons toch echt om Antony en zijn stem draait. My Lord My Love is een nummer dat ook al als bonustrack verscheen op The Crying Light, waarin Antony God twijfelend aanspreekt. De schoonheid van het nummer is de kleinschaligheid ervan. Ondanks een stem die zich er prima voor leent weigert Antony over-the-top te gaan en dat siert hem, en zijn nummers.

Van de twee covers – Pressing On van Bob Dylan en het overbekende Imagine van John Lennon – is die laatste het interessantste maar ook het minste. Pressing On is afkomstig van Dylans gospel-album Saved uit 1980 en van het origineel is weinig meer terug te horen. Blijft over een middelmatig nummer dat dankzij een stem die niks fout kan doen niet saai wordt.

Pressing On is een vrij onbekend nummer van Bob Dylan. Imagine is daarentegen Lennons bekendste. Verbazing dan ook als die karakteristieke openingsakkoorden op de piano in deze cover niet terugkomen, en in plaats daarvan een minimale akoestische gitaarbegeleiding Antony’s stem ondersteunt. En zoals verwacht hebben Antony & the Johnsons de bekendheid van het nummer tegen zich: het origineel blijft beter dan een goede cover en tegelijkertijd is Imagine zo doodgedraait dat zelfs de nieuwe invalshoek snel verveelt en zelfs gaat irriteren. Zonde, want Antony heeft genoeg goede liedjes van zichzelf.

Benieuwd zijn we natuurlijk naar het nieuwe album Swanlight en welke richting dat opgaat. En natuurlijk naar het duet met Bjork!

Behalve zijn eigen projecten werkt Sufjan Stevens achter de schermen vaak mee met anderen. Op The National’s recentste album High Violet werkte hij bijvoorbeeld mee aan Afraid of Everyone. Sinds kort is Stevens weer bezig met muziek op eigen naam te maken, en het is al bekend dat The National op zijn nieuwe plaat ook een bijdrage zal leveren. Wat echter niet bekend was, was de EP die Stevens bijna een week geleden plotseling uitbracht. En die EP, genaamd All Delighted People, bestond niet uit vier of vijf liedjes met een totale speelduur van 25 minuten. Nee, All Delighted People EP duurt bijna een heel uur en onder de acht nummers die erop staan zijn er twee van meer dan 10 minuten, waarvan het titelnummer zowel in een ‘Original Version’ van 12 minuten als een ‘Classic Rock Version’ van 8 minuten komt.

Dit titelnummer wordt door Sufjan Stevens beschreven als ‘een dramatische hommage aan de Apocalyps, existentiële verveling en Paul Simon’s Sound of Silence.’ Het is dan ook wat je ervan mag verwachten: een dreigend nummer met over-the-top bombasme dat overal en nergens heen gaat. Totaal gestoord, maar tegelijkertijd een beetje richtingsloos. Het meest vergelijkbaar met You Are the Blood, maar deze recente uitspatting van Stevens is nog net iets chaotischer. Uiteindelijk vind ik het toch meer neuzelende interessantdoenerij dan interessant gefreak.

De classic rock version van All Delighted People is precies hetzelfde nummer, alleen dan zoals Sufjan Stevens het vijf jaar geleden gemaakt zou hebben: geen Orff-koorgezang en ook al zijn er wat blazers aanwezig, die zetten niet meer aan tot de chaotische-bombast van het nummer in originele vorm. Vind ik deze uitvoering dan wél goed? Nee, eigenlijk ook niet. Het geneuzel is nu weg, maar dan wordt voor mij eigenlijk pas duidelijk dat ook de compositie niet zo interessant is. Zeker in het begin kabbelt het nummer maar wat voort en nergens zit een moment dat je even opschrikt uit gedachten door een mooi staaltje muziek, een goede tekstregel of een memorabele melodie. Alleen op het einde haalt Stevens nog wat gefreak uit met de nodige electronica, die dit keer wel bevalt.

Dat het evenwicht houden tussen interessant gefreak en irritant gefreak soms lastig is en het randje snel overschreden, horen we op Djohariah. 17 minuten en volgens een heel simpel principe opgebouwd: één geloopte track met koor en blazers die telkens herhaalt het nummer voortstuwen en daaroverheen uitgerekte gitaarsolo’s die doen denken aan de vroege Pink Floyd. En ook bij dit nummer vraag ik me af of het nou wel allemaal hoeft, maar gek genoeg kan ik het gefripp in dit nummer wel waarderen. Misschien heeft dat de maken met de beheerstheid ervan, daar waar All Delighted People iets te willekeurig klonk.

Naast deze drie monsternummers staan er nog vijf andere liedjes op All Delighted People EP, allen met een normale lengte van 2 tot 6 minuten. En al deze liedjes zijn hele fijne liedjes balancerend tussen folk en rock, vaag met een vleugje electronica. Sufjan Stevens’ stem is toch wel erg fijn en ook erg gevarieerd: hij kan rustig zingen als in Enchanting Ghost of een wat theatralere zang opzetten – referentie: Peter Gabriel – wat hij doet in From the Mouth of Gabriel (toeval?). En de instrumentatie en het arrangement past hij daar ook prima aan aan. Dit is duidelijk vakmanschap zoals alleen Sufjan Stevens dat kan.

De All Delighted People EP is dus niet helemaal een geslaagde verrassing. Wat mij betreft is Sufjan Stevens iets te ver doorgeschoten en juist in de kortere – eigenlijk van normale lengte – liedjes op de EP vind ik nog de essentie van zijn muziek terug. Ook die langere experimenten zijn typisch Sufjan Stevens, dat klopt, maar de gekte is ontdaan van haar euforie en op die manier lang niet zo boeiend meer. Eén ding dat ik me nog afvraag: als deze EP slechts een voorbode is voor Stevens’ nieuwe album, hoe lang moet dat nieuwe album dan wel worden? En gaan we daar überhaupt nog nummers van dit werkstuk op terugvinden?

2. Blur – She’s So High
3. Inspiral Carpets – Dragging Me Down
4. The Stone Roses – I Am the Resurrection

5. Gorillaz – On Melancholy Hill
6. Broken Bells – The Ghost Inside
7. Danger Mouse & Sparklehorse – Star Eyes (I Can Catch It) (feat. James Mercer)

8. Beck – Gamma Ray
9. Jasper Erkens – Crazy
10. Gnarls Barkley – Crazy

11. The Beatles – Dear Prudence
12. Danger Mouse – Change Clothes
13. Jaydiohead – No Karma

14. Sufjan Stevens – Djohariah

15. The National – Ada
16. Arcade Fire – Suburban War
17. The British Sea Power – Waving Flags

Bij de opkomst van de muzikanten werd al duidelijk dat dit concert anders zou zijn dan de plaat: in plaats van de twee leden van Broken Bells betraden maar liefst zeven muzikanten het podium. Danger Mouse deed dan ook niet veel knoppenwerk – hij bediende het drumstel. Als behang was er nog een projectie die bestond uit kleurrijke beelden die vaak deden denken aan de lavalampen van weleer, en af en toe iets concreter werden, zoals bijvoorbeeld het lampion-achtige voorwerp op de hoes van Broken Bells, bewegend en pulserend. Maar echt interessant waren deze beelden niet en als de band er niet zo ongelofelijk saai bij stond had ik ze niet eens opgemerkt.

Want dat was wel het grootste probleem gisteravond: de band bracht totaal niks over! Zwaarmoedigheid hadden we natuurlijk niet verwacht van de Broken Bells, maar ik heb ook geen greintje enthousiasme gezien. Dat James Mercer nauwelijks met het publiek sprak droeg daar aan bij, maar ook spreekvaardigheid is geen must voor een goede uitstraling. Gewoon lekker relaxed luisteren dan, met een glaasje cola erbij? Ook niet, want zelfs daarvoor was de podiumuitstraling van de band te saai. Als je naar een concert gaat wil je nog net dat beetje extra dat een CD niet kan bieden. En als die extra zowel ontbreekt in de performance als op muzikaal vlak, is er weinig meer dat het concert interessant maakt.

Want muzikaal was het helemaal niet slecht. Net zoals op plaat fijne luisterliedjes die zowel de indiepop van The Shins in zich hebben als die typische Danger Mouse-touch. Dat laatste ontbrak live wel een beetje. Dat Burton’s productie voor het album erg belangrijk was wisten we al, maar blijkbaar kon die productie niet benaderd worden door vijf live-muzikanten. Net die extra geluiden die het genie had toegevoegd op de plaat leken live te ontbreken. Met als resultaat dat de liedjes net wat middelmatiger klonken.

Nee, ik heb thuis op het balkon het album nog eens gedraaid, met een glaasje fris terwijl boven mij een gigantisch vuurwerk losbarstte – in het kader van SAIL – en veel verschilde dat niet van het Broken Bells-concert. Dikke tegenvaller dus!

Local Natives: ‘Limp Bizkit, maar tegelijkertijd vind ik dat ze elk festival moeten headlinen, haha! Of Insane Clown Posse misschien. Maar eigenlijk is dat weer zo ironisch dat ik ze toch wel weer wil zien. Justin Bieber dan maar, die zie ik liever niet.‘

You Me At Six drukte zichzelf nog wat steviger uit, en geeft behalve Bieber ook tienerster Miley Cyrus aka Hannah Montana ervan langs: ‘Metro Station, ommdat ze zuigen. Maar die zijn net gestopt, hoera! De broer van Hannah Montana was daar zanger, die zong al net zo slecht als zijn zus. De laatste keer dat we in Amerika speelden zag ik een stukje van Justin Bieber. Als die ooit op hetzelfde festival speelt als wij, dan stop ik ermee.‘

Nee, ondanks alle gillende tienermeisjes die hem verhinderen op te treden is Justin Bieber niet geliefd bij een groot deel van de bevolking. Het is uitgesloten dat een van zijn liedjes op Patapoe gedraaid wordt. Of toch niet? Want nu blijkt dat Justin Bieber eigenlijk dezelfde muziek maakt als Sigur Rós! Huh? Een creatieveling heeft zijn ‘megahit’ U Smile 800% vertraagd, en uit dit project is een halfuur-lange waterval van muziek gekomen, die inderdaad klinkt als Sigur Rós of Brian Eno-achtige ambient. Klinkt helemaal niet slecht. Luister zelf:

Zou het met andere liedjes ook werken?