Vanavond is het dan eindelijk zover: Beautiful Freaks’ eerste uitzending bij Salto! Vanaf 22:00 twee uur lang goede muziek zoals je van ons gewend bent. Daarnaast kun je ook wat winnen (oh my god)!

Kabel: 103.8
Ether: 106.8

En de live-stream: (die komt straks)

1. Eels – Beautiful Freak

2. The Stone Roses – She Bangs the Drums
3. Blur – Parklife
4. Guided by Voices – Teenage FBI

5. Girls – Hellhole Ratrace
6. The Shins – New Slang
7. Friends – I’m His Girl

8. Lana Del Rey – Born to Die
9. Ren Harvieu – Through the Night
10. God Help the Girl – Musician, Please Take Heed

11. Niki & The Dove – The Drummer
12. The Knife – Lasagna
13. Austra – Spellwork

14. Yeasayer – Madder Red
15. Radiohead – Everything In It’s Right Place
16. The xx – Open Eyes [demo]

17. Michael Kiwanuka – Tell Me a Tale
18. Leonard Cohen – The Darkness
19. Jamie N Commons – The Preacher Office

20. Dry the River – No Rest
21. Fanfarlo – Deconstruction
22. Arcade Fire – The Sprawl II (Mountains Beyond Mountains)

23. Sharon van Etten – Serpent
24. The National – Think You Can Wait

Dit is natuurlijk hét moment waar elke muziekliefhebber het hele jaar naar uitkijkt: de bekendmaking van Beautiful Freaks’ Top 10 Albums van 2011. Ook dit jaar hebben wij ons best gedaan om die Top 10 zo accuraat, veelzijdig en kwalitatief mogelijk te maken. Voorlopige lijstjes werden gemaakt, herzien, weggegooid, concessies werden gedaan (Noel Gallagher *ahum*), Pitchfork werd uitgescholden en maandagmiddag lag hij dan klaar: de enige echte Top 10 van 2011. Als ik voor dit jaar een trend zou moeten aanwijzen, dan zou dat zijn dat de Top 10 van dit jaar een triomftocht voor zangeressen blijkt te zijn. Ze bevolken de top 3 en sluiten de top 10 mooi af, maar zingen ook mee in bands die de middelste posities bekleden. In vergelijking met vorig jaar is dat een hele verbetering.

Vóórdat we overgaan naar de bekendmaking van de Top 10 nog even, puur om de spanning te rekken, een aantal eervolle vermeldingen voor bands die de Top 10 op een haar na níet hebben gehaald. Dat zijn… dat lees je onderaan deze pagina, om niet te veel te verklappen over de Top 10 die nú volgt:

10. EMA – Past Life Martyred Saints
Dat indie-muziek de neiging heeft om depressieve liedjes te maken mag geen verrassing meer heten, maar desondanks blijven albums met echte, rauwe emotie zeldzaam. Past Life Martyred Saints van Erika M. Anderson was er zo een. ‘I wish that everytime he touched me left a mark’ en andere teksten tonen een gevoel van pijnlijke realiteit. Wat Past Life Martyred Saints zo’n dapper album maakt, is dat haar muziek zo direct en reëel is. Geen abstracte gevoelens, maar ruwe feiten. En die dapperheid belonen wij met een tiende plek in onze Top 10.

9. Laura Marling – A Creature I Don’t Know
A Creature I Don’t Know is alweer het derde album van Britse folkzangeres Laura Marling. Elk jaar weer zeggen de critici hoe gecompliceerd en intrigerend haar gitaarspel is, hoe lieflijk en zuiver haar stem en hoe diep en emotievol haar teksten. Twee keer is ze genomineerd voor de pretigieuze Mercury Music Prize. En toch wordt ze aan het eind van het jaar steevast over het hoofd gezien, mooi, maar niet mooi genoeg. Met A Creature I Don’t Know komt daar wat ons betreft verandering in, want dit is een album dat Marlings emotionele en muzikale volwassenwording bevat. De teksten zijn persoonlijker en indringender dan ooit, over liefde, hoop, vrijheid, geloof, kennis en kwaad. Een haast bijbelse vertelling die niet alleen muzikaal interessant is, maar bovenal een persoonlijk verhaal waar je naar wilt blijven luisteren.

8. Noel Gallagher’s High Flying Birds – Noel Gallagher’s High Flying Birds
Hoe vaak heeft Abel al niet de anekdote verteld van toen wij Oasis zagen spelen op Rock Werchter en overdonderd raakten door het enthousiasme van de band waarvan we tot dan toe weinig van kenden, en dat dat achteraf hun één-na-laatste optreden ooit bleek te zijn. De reden dat Noel Gallagher een achtste plek in onze Top 10 krijgt is dat hij ditzelfde Oasis-gevoel weer weet te laten herleven. De songs zijn sterk, de zang mist nét die losse rauwheid van broertje Liam maar is zeker niet zo slecht als wordt beweerd en de feeling is weer helemaal terug. Noel Gallagher’s High Flying Birds is niet het fantastische debuut van een rock-veteraan, maar een onverminderd goede voortzetting van een van de gloriebands uit de jaren ’90.

7. Danger Mouse & Daniele Luppi – Rome
Toegegeven, Rome is pure kitsch. Men zou het project haast kunnen opvatten als een persiflage van de klassieke spaghettiwestern-soundtracks van Morricone, ware het niet dat Danger Mouse het allemaal serieus meent. Als een groot filmliefhebber is dit het album dat hij altijd al wilde maken, en de gekozen stijl beheerst hij tot in de puntjes. De muzikanten speelden ook mee op de originele soundtracks en de sfeer is nauwelijks veranderd. Maar Rome is méér. Niet alleen de complete beheersing van de filmstijl van Morricone, maar een film op zich. Wanneer ik naar Rome luister waan ik me in een andere wereld, een nostalgische blik naar vroeger. Rome is Danger Mouse’ meesterwerk en daarmee onze nummer 7. Niet zonder eervolle vermelding van gastzangers Jack White en Norah Jones, overigens.

6. The Waterboys – An Appointment With Mr. Yeats
Een echte ‘comeback’ is An Appointment With Mr. Yeats natuurlijk niet, maar wel het beste album van The Waterboys sinds pakweg Fisherman’s Blues en daarmee toch een stilistische terugkeer. Deze zesde plek krijgen The Waterboys niet omdat ze iets verrassends doen, maar omdat ze nog steeds bezielde muziek weten te combineren met de doorleefde zang van Mike Scott. En natuurlijk doen ze daar wél iets verrassends bij: muziek op teksten van de Ierse dichter Yeats. Scott combineert hierin een dromerige sprookjeswereld met een politieke realiteit, die hij relevant en hedendaags maakt. ‘Let the Earth Bear Witness’ gaat even goed over de vrijheidsvechters in Ierland als die in Libië en is daarmee tijdloos. Zoals altijd klinkt Scott oprecht en urgent, wat ons maar één ding kan doen zeggen: An Appointment With Mr. Yeats is een album van belang.

5. The War on Drugs – Slave Ambient
Moeten we het rijtje namen nog een keer opnoemen? Kraftwerk, Eno, Bowie, Springsteen, Echo & The Bunnymen, My Bloody Valentine, Dylan, et cetera. We horen ze allemaal terug in de mengelmoes op Slave Ambient, en toch krijgt de band het voor elkaar om een consistent en vooral eigen geluid te produceren. Wat The War on Drugs kenmerkt is een kracht, een drive, die de muziek het hele album voortstuwt. Slave Ambient is muziek voor 180 op de snelweg, enthousiast en hard. Maar niet ruig en ongecontroleerd, want muzikaal gezien is Slave Ambient zorgvuldig samengesteld en vooral gebalanceerd geproduceerd. Die muzikale kwaliteit maakt van Slave Ambient geen ongeleid projectiel bomvol muzikale ideetjes, maar een coherent en pakkend geheel.

4. Cults – Cults
Het perfecte popalbum. Van 2011, in elk geval. Cults braken al vroeg in hun carrière door, maar behielden voor hun debuutalbum desondanks de charme van een beginnend bandje dat muziek maakt vanuit gevoel en de losse pols. Maar Cults is meer dan alleen maar gouden melodieën en jong enthousiasme. Want onder die simpele popsongs zit wel degelijk een gelaagdheid die doet denken aan Phil Spector, met Wall of Sounds en krachtige climaxen. De volledige kwaliteit van Cults wordt dan ook pas prijsgegeven wanneer je gaat luisteren naar alle details. Details die wellicht overdacht zijn, maar desondanks natuurlijk klinken. Precies dat is de kracht van Cults. Ze zijn niet commercieel, niet alternatief, maar simpel, leuk en verslavend catchy. En meer hoeft muziek ook niet te zijn.

3. Feist – Metals
De muziek van Feist heeft iets magisch, een ongrijpbare sfeer die je niet precies kunt benoemen maar waar je naar wilt blijven luisteren. De ‘liedjes’ op Metals zijn geen liedjes, maar stukken muziek die je vriendelijk dwingen te blijven luisteren. Zelfs wanneer Feist er blazers, strijkers en orkesten bijsleept, weet ze dit te doen met beheersing en blijft haar zang weliswaar krachtig, maar ook bescheiden. Zonder schijnbare moeite houdt ze de aandacht vast over muzikaal geweld en andersom weet ze in het meest stille liedje de luisteraar naar zich toe te trekken als ware het met een touwtje. En zo trekt Leslie Feist je langzaam maar zeker haar eigen sprookjesachtige werkelijkheid binnen, die soms euforisch en uitbundig is, en op andere momenten weer stil en droevig of beangstigend agressief. Kortom, James Blake kan wel inpakken en Feist krijgt plek nummer drie in onze Top 10.

2. Anna Calvi – Anna Calvi
Niet alleen staat Anna Calvi op een zeer hoge, maar natuurlijk welverdiende, plaats in onze Top 10, ook is ze daarmee de hoogste debutant in dit lijstje. Al voordat 2011 goed en wel begonnen was viel Calvi ons op door haar krachtige muziek en positie in de BBC Sounds of 2011-lijst. Haar debuutalbum was er een vol tegenstellingen; aan de ene kant hoorden we een bron van kracht, een stem met een ongekend bereik en volume en een volle instrumentatie. Maar aan de andere kant beseften we ons dat Anna Calvi eigenlijk heel verlegen is, dat haar podiumpersoonlijkheid haast een masker is, en dat ze binnen die hoedanigheid nog altijd schuw en gecontroleerd blijft. Haar live gitaarsolo’s zijn technisch hoogstaand en fenomenaal, maar wel beheerst en afgemeten. Als Anna Calvi haar stem vol aanzet doet ze dat niet vanuit blinde overgave, maar met controle. Anna Calvi is een femme fatale, haar muziek koelbloedig, moordzuchtig en adembenemend.

1. PJ Harvey – Let England Shake
Voor de trouwe luisteraar zou het geen verrassing moeten zijn, want wij wisten in maart eigenlijk al bijna zeker dat PJ Harvey het ware meesterwerk van 2011 had geleverd met Let England Shake. Ten eerste is er de prestatie van het afleveren van een vijfsterren-album, tien jaar na je vermeende hoogtepunt. Geen herhalingsoefening, maar een welkome vernieuwing, zonder haar kenmerkende stijl te verliezen. Alleen dat is al iets waar andere grote bands een moord voor zouden doen. Maar Let England Shake is meer. Het is een tijdsdocument, de soundtrack van 2011, van wat er dit jaar met de wereld gebeurde. De Arabische Lente was nog nauwelijks aan de gang toen Polly-Jean Harvey haar album opnam, maar toch lijken de liedjes gemaakt voor deze woelige tijden. Niet alleen de directe verschrikkingen en triomfen van deze opstanden worden door Harvey zo treffend uitgebeeld, cynisch, bitter en reëel, maar ook die van tientallen andere oorlogen in het verleden, heden en toekomst. Aan de ene kant is Let England Shake direct en relevant, maar aan de andere kant is het als album algemeen en tijdloos. Het is dan ook geen album dat óver de oorlog gaat zoals geschiedenisboeken dat doen, maar een album dat oorlog úitademt, dat je als luisteraar bijna doet meevoelen. Let England Shake is minder persoonlijk dan haar voorgangers, maar zowel muzikaal als tekstueel een hoogtepunt in PJ Harveys carrière. Let England Shake is niet het beste album van 2011. Het is een oorlogsmonument.

Nu je deze fantastische Top 10 hebt gelezen is het natuurlijk mosterd na de maaltijd, maar alsnog willen wij een aantal bands en artiesten die het nét niet hebben gehaald noemen: Bon Iver, Liam Finn, Low en Cat’s Eyes stonden heel lang op een wisselende tiende plek en hebben allevier sterke albums afgeleverd.

De feestelijke bekendmaking van deze Top 10, samen met het beste kerstalbum ever, kun je belusiteren in onze Tweede Kerstdag-special die hier staat.

1. Eels – Beautiful Freak

2. The Darkness – Christmas Time (Don’t Let The Bells End)

3. Lana Del Rey – Off to the Races

4. EMA – Marked
5. Laura Marling – I Was Just a Card

6. Darlene Love – White Christmas
7. The Ronettes – Frosty the Snowman
8. Bob B. Soxx & The Blue Jeans – The Bells of St. Mary

9. Noel Gallagher’s High Flying Birds – Stop the Clocks
10. Danger Mouse & Daniele Luppi – The Rose with the Broken Neck (ft. Jack White)

11. The Crystals – Santa Claus Is Coming to Town
12. The Ronettes – Sleigh Ride
13. Darlene Love – Marshmellow World

14. The Waterboys – Let the Earth Bear Witness
15. The War on Drugs – Brothers

16. The Ronettes – I Saw Mommy Kissing Santa Claus
17. The Crystals – Rudolph the Red-Nosed Reindeer
18. Darlene Love – Winter Wonderland

19. Cults – You Know What I Mean

20. The Crystals – Parade of the Wooden Soldiers
21. Darlene – Christmas (Baby Please Come Home)
22. Bob B. Soxx & The Blue Jeans – Here Comes Santa Claus

23. Feist – The Bad In Each Other

24. Anna Calvi – Suzanne & I

25. John Lennon – Happy Xmas (War is Over)

26. PJ Harvey – Let England Shake
27. PJ Harvey – Bitter Branches

Hierbij onze kerstfavorieten. Vergeet niet maandag aanstaande te luisteren naar de Beautiful Freaks Tweede Kerstdag-special mét de bekendmaking van onze top 10 albums van 2011! Nogmaals een gelukzalig kerstfeest, de beste wensen voor 2012 en een fijne vakantie. P.S. Download ook ‘Beautiful 2011‘.

The Darkness – Christmas Time (Don’t Let the Bells End)

The Crystals – Santa Claus Is Coming to Town

Sufjan Stevens – Star of Wonder

Simon & Garfunkel – Silent Night / 7 O’Clock News

Smith & Burrows – When the Thames Froze

1. Feist – Graveyard
2. The Waterboys – September  1913
3. EMA – California Girl
4. PJ Harvey – In the Dark Places
5. R.E.M. – Hallelujah
6. Bill Callahan – America!
7. Laura Marling – The Beast
8. The Mountain Goats – Damn These Vampires
9. Ryan Adams – Ashes & Fire
10. The Feelies – Nobody Knows
11. Cat’s Eyes – Face in the Crowd
12. Kurt Vile – Society Is My Friend
13. The Antlers – Every Night My Teeth Are Falling Out
14. Low – Nothing But Heart
15. Liam Finn – Neurotic World
16. Bon Iver – Calgary
17. Destroyer – Chinatown
18. Wild Beasts – Loop the Loop
19. Scott Matthew – Black Bird
20. William Fitzsimmons – The Tide Pulls From the Moon
21. My Brightest Diamond – Be Brave
22. Eefje de Visser – Genoeg
23. Spinvis – Oostende
24. The Walkabouts – My Diviner
25. The National – Exile Vilify

Van een traditie kunnen we nog niet spreken, maar Beautiful 2011 is na die van vorig jaar alweer de tweede eindejaarscompilatie van Beautiful Freaks. Met op één na twee keer zoveel nummers als de editie van 2010, en om die reden opgesplitst in twee cd’tjes. Kortom, de essentie van muzikaal 2011, verspreid over twee virtuele schijfjes. Downloaden dus. Met artwork ook dit jaar van Agam Andreas, die elke vierde maandag van de maand het programma Burgerwaanzin Light maakt.

Fijne kerst en een gelukkig nieuwjaar, Beautiful Freaks!

Hieronder de tracklist:

CD 1:
1. The Vaccines – Wreckin’ Bar (Ra Ra Ra)
2. Lola Kite – Everything’s Better
3. Collider – Mono
4. The Pains of Being Pure at Heart – Heart In Your Heartbreak
5. Smith Westerns – All Die Young
6. Beady Eye – Kill For a Dream
7. Noel Gallagher’s High Flying Birds – AKA… Broken Arrow
8. Alex Turner – Piledriver Waltz
9. Danger Mouse & Daniele Luppi – Black (ft. Norah Jones)
10. Anna Calvi – Blackout
11. Elbow – Jesus Is a Rochdale Girl
12. The Veils – The Stars Came Out Once the Lights Went Out
13. Alamo Race Track – Unicorn Loves Deer
14. Wilco – I Might
15. The War on Drugs – Baby Missiles
16. Intergalactic Lovers – Delay
17. PJ Harvey – The Last Living Rose
18. Fleet Foxes – Helplessness Blues
19. The Decemberists – Down By the Water
20. Jonathan Jeremiah – Heart of Stone
21. Patrick Wolf – The City
22. TV on the Radio – Will Do
23. James Blake – Limit to Your Love
24. Cults – You Know What I Mean
25. Tennis – Marathon
26. Lana Del Rey – Video Games

CD 2:
1. Feist – Graveyard
2. The Waterboys – September  1913
3. EMA – California Girl
4. PJ Harvey – In the Dark Places
5. R.E.M. – Hallelujah
6. Bill Callahan – America!
7. Laura Marling – The Beast
8. The Mountain Goats – Damn These Vampires
9. Ryan Adams – Ashes & Fire
10. The Feelies – Nobody Knows
11. Cat’s Eyes – Face in the Crowd
12. Kurt Vile – Society Is My Friend
13. The Antlers – Every Night My Teeth Are Falling Out
14. Low – Nothing But Heart
15. Liam Finn – Neurotic World
16. Bon Iver – Calgary
17. Destroyer – Chinatown
18. Wild Beasts – Loop the Loop
19. Scott Matthew – Black Bird
20. William Fitzsimmons – The Tide Pulls From the Moon
21. My Brightest Diamond – Be Brave
22. Eefje de Visser – Genoeg
23. Spinvis – Oostende
24. The Walkabouts – My Diviner
25. The National – Exile Vilify

Beautiful Freaks Weekly / Burgerwaanzin Light Crossover

1. Eels – Beautiful Freak

2. Spoon – The Guest List / The Execution
3. Spiritualized – I Didn’t Mean to Hurt You
4. Film School – Harmed
5. Circulatory System – Days to Come (in photographs)
6. The National – I Need My Girl
7. The Rain Parade – 1 Hour 1/2 Agp
8. Autolux – Audience No. 2
9. The Field Mice – Letting Go
10. Deerhunter – Saved by Old Times
11. The National – Rylan
12. Engineers – Said and Done
13. Galaxie 500 – Flowers
14. The Olivia Tremor Control – The Princess Turns The Key To Cubist Casle
15. Opal – Supernova
16. Tindersticks – Medicine
17. Black Rebel Motorcycle Club – Rifles
18. Guided by Voices – Jane of the Waking Universe
19. My Brightest Diamond – Inside a Boy
20. Syd Barrett – Baby Lemonade
21. The Trees Community – Lift Your Weary Hand
22. Beck – Orphans (ft. Cat Power)
23. Lilys – Shovel Into Spade Kit
24. Bottom of the Hudson – Cemetary Eyes
25. Minipop – Generator
26. Swans – Can’t Find My Way Home
27. Lana Del Rey – Born to Die

Het is iets minder dan tien jaar geleden dat Spinvis’ magistrale debuutalbum uitkwam. ‘Je droomt wel vaker van een feest / maar hier ben je nog nooit geweest’ zijn openingsregels die behoren tot het canon van de Nederlandse popmuziek. Tot Ziens, Justine is het eerste album van Erik de Jong dat dit decennium het daglicht ziet, zes jaar na Dagen van Gras, Dagen van Stro. Daartussen kregen we nog de verzamelaar van ‘gevonden liedjes’ Goochelaars & Geesten en een snel vergeten zijproject met de zangeres van Hooverphonic. Maar Tot Ziens, Justine is het echte, langverwachte derde Spinvis-album.

Zoals ‘Bagagedrager’ de luisteraar tien jaar geleden al vanaf de eerste paar seconden de eigenzinnige wereld van Spinvis binnentrok, zo opent ‘Oostende’ ook dit derde album. Eigen en eigenwijs, maar zo vanzelfsprekend dat je het nauwelijks doorhebt. Met een paar zinnen schetst Erik de Jong gelijk een wereld voor vragen, gaten en vervaagde herinneringen. In enkele seconden tijd creëert hij een gevoel van weemoed en pijn, van gemiste kansen en verlopen liefde, maar tegelijkertijd een gevoel van warmte. “Justine, ik zie / De jassen gaan aan / Ze betalen hun bier / De groeten zijn gedaan / De echo van je naam in de lach van de meeuwen / December in duizend kleuren grijs”. Een paar minuten gaat ‘Oostende’ voort, maar dit is Spinvis, en na een minuut of vier komt inderdaad de wending waar je automatisch op wacht.

Voor veel artiesten is het in hun nadeel dat ze van Nederlandse afkomst zijn, maar van Spinvis is het, zo blijkt na tien jaar, zijn grote kracht. Juist de Nederlandse gezelligheid, het kleinburgerlijke, en de vaagheid waarmee de kunst-elite interessant doet, juist dat gebruikt Spinvis in zijn voordeel. Want het vereist durf om proberen weg te komen met teksten die zo vaag zijn dat eigenlijk niemand weet waar het over gaat. En wanneer De Jong inderdaad de pretentie had gewekt dat zijn liedjes wél ergens over gingen en dat de luisteraar het dan maar niet begrijpt zou Tot Ziens, Justine een pretentieus en nietszeggend werk zijn geweest. Maar Spinvis is geen zwever. De band met de realiteit blijft altijd aanwezig als een knipoog die zegt: ‘ik weet ook wel dat het allemaal niet zo serieus is.’ Door naast sepia herinneringen en zwevende gedachten ook te zingen over de winkel die veranderd is in een reisbureau (‘Oostende’), verschillende typen auto’s (een terugkerend thema bij Spinvis, op Tot Ziens, Justine onder andere in reisliedje ‘De Grote Zon’ en …!!!) of over gezellige familiefeestjes (‘We Vieren het Toch’, inclusief geluidssamples van vertrekkende vrienden) vermijdt De Jong zichzelf te serieus te nemen. ‘We Vieren het Toch’ beeldt de kneuzige sfeer uit van een zondag met de familie. Stukken teksten als “iedereen zwaait / en alle kinderen ook” of “Juul heft zijn glas / en de grap die hij maakt / is de beste grap ooit” zijn zo mierzoet dat het eigenlijk niet kan. Maar dit is Spinvis. En voor mij gaat dit liedje net zo goed over een bruiloft als over een herdenking van een overleden familielid, waarbij de schijn van gezelligheid wordt opgehouden. We vieren het toch.

Op de wat duisterder liedjes van het album zijn angst, vervreemding en paniek te horen. ‘Club Insomnia’, met zes-en-een-halve minuut het langste nummer op Tot Ziens, Justine is een claustrofobische popsong met diepe bassen en hypnotische zang. De sfeer die Spinvis hier schept is van iemand die de weg kwijt is, verdwaald en vervreemd. Het is de man die in ‘Bagagedrager’ niet meer wist op wat voor een feest hij was, en nu de volgende dag blijkt dat het geen droom was maar de nachtmerrie-achtige realiteit van iemand die nauwelijks meer weet wie hij is. Dit verval wordt tekstueel uitgebeeld. In het begin is de ik-persoon nog relatief nuchter, met bedenkingen over hoe hij moet klappen met een glas bier in z’n hand. “de band is wel goed en het bier is wel koud / en ik wil ook wel klappen maar ik weet niet hoe het moet / want dat gaat best wel lastig  / met een glas in je hand / gaat alles over de rand”. Maar tegen het einde worden de teksten steeds onzinniger en meer paranoïde, met waanbeelden en uiteindelijk een terechtstelling. ‘Club Insomnia’ is daarmee één van de hoogtepunten van Tot Ziens, Justine.

Ook in andere liedjes komt er een bepaald soort angst naar voren, vaak verbonden aan de oorlog en De Jongs kinderen. In ‘Oostende’ gaat het over de jonge soldaten die gestorven zijn op D-Day:  “Ik zie ze staan / Op de boulevard / In de mist / Ze kunnen hier nooit vandaan / Verraden in de naam van koning en vaderland / Op het strand is een jeugdige, hun oorlog nooit voorbij”. Op ‘Overvecht’ maakt Spinvis die angst persoonlijk. “Straks is het oorlog / en kijk, dat ben jij op een dag / met in je armen je kleine soldaat”, zo zingt hij over zijn angsten en sombere toekomstbeelden voor zijn kinderen. De herinnering van de oorlog die ook in de geesten van veel Nederlandsers gegrift staat en de bezorgdheid van elke vader voor het welzijn van zijn kinderen worden gecombineerd tot een ontroerend liedje.

Gelukkig sluit Spinvis zijn album dan toch nog af met een positieve noot. In slotstuk ‘Tot Ziens, Justine Keller’ wenst De Jong zijn luisteraar allerlei goeds toe, van sterke en grote kinderen tot duizend vogels in hun tuin. Maar na de ellende van daarvoor is het niet meer duidelijk of dít nou de realiteit is of juist wat Spinvis zichzelf en zijn luisteraar influistert als laatste strohalmpje onbestaande hoop om aan vast te blijven klampen. Daarmee is het een mooie afsluiter van een album over oorlog, over auto’s, over kinderen en vaders, over vrouwen, liefde en angst, over plaatsen en reizen, alcohol, feestjes, verdwalen en gekte, over vrienden, familie en herinneringen. Kortom, een album over het leven. En net zoals het leven zijn er hoogte- en dieptepunten. Niet elke nummer op Tot Ziens, Justine is even goed. ‘Jij Wint’, ‘Koning Alcohol’ en ‘Heel Goed Nieuws’ zijn eigenlijk maar middelmatige Spinvis-nummers en ook de terugkeer van Ronnie in ‘Ronnie Knipt Zijn Haar’ is niet zo overtuigend als zijn eerste optreden tien jaar geleden. Maar Nederlanders vinden altijd wel wat om over te klagen en al met al is Tot Ziens, Justine toch weer een prachtwerkje. Een spinvis, niemand weet precies wat het is. Maar uniek is hij zeker, dus alles wat je van hem ziet, is iets om te koesteren.