De Apocalyps, het Einde der Tijden. We zien het voor ons met woest brandende vuren die alles op hun pad verslinden, medogenloos hoge tsunami’s en allesverwoestende aardbevingen, vreselijke nucleaire oorlogen en radioactief oplichtende hemels, mooi en dodelijk. De apocalyps is voor ons een grootse gebeurtenis van bijbels formaat. Op Bill Callahan’s nieuwe album Apocalypse horen we niets van dit alles. Apocalypse beeldt geen verzengde bosbrand uit, maar hoogstens een kale vlakte.
Met ‘Drover’ begint Apocalypse al meteen zo leeg als maar kan. Bill Callahan kondigt met zijn tenorstem de eenzaamheid aan: ‘The real people went away’. Callahan klinkt met zijn diepe, warme stem troostend, maar ook hopeloos verloren, kaalgeslagen, op momenten haast emotieloos. ‘Oh I am a helpless man, so help me,’ zingt hij in het mysterieuze ‘Baby’s Breath’. Het klinkt niet wanhopig, het klinkt verwachtingsloos en zelfs een tikje sarcastisch. Gedurende het hele album blijft Callahan dichtbij, alsof hij de luisteraar hun dood in begeleidt of slachtoffers van een ramp begeleidt. Met cryptische teksten vertelt hij zijn verhaal zoals ook Leonard Cohen en Nick Cave dat kunnen, en enkel ‘America!’ heeft een wat duidelijkere boodschap, maar wederom gebracht vol troosteloos cynisme.
Bill Callahan zingt dof en helder tegelijkertijd, zijn muzikale begeleiding is minstens net zo kaal. Weliswaar bouwt opener ‘Drover’ fijn op met violen en zelfs apocalyptische drums en zit in ‘America!’ een bijna panische elektrische gitaar, maar dat zijn de uitzonderingen die de regel bevestigen. Op geen enkel moment maakt dit de muziek saai of monotoon, want ondanks het ontbreken van grootse orchestraties of catchy melodieën kent Apocalypse genoeg emotie. Het is juist de puurheid die de muziek haar intensiteit meegeeft.
Over de gehele linie is Apocalypse sober, ingehouden als een oude man die het leven niets meer waard acht, een doorleefde man die teert op zijn herinneringen. In ‘Riding for the Feeling’ zingt Callahan over zijn afscheid: ‘What if I had stood there at the end / And said again and again and again and again and again / An answer to every question / Riding for the feeling?’ Zelfspottend daaraan toevoegend: ‘Would that have been a suitable goodbye?’
Nee, Apocalypse gaat niet over de Dag des Oordeels. Evenmin bezingt Callahan de troosteloze aanblik die de lege wereld van daarna aanbiedt. Apocalypse gaat over een heel ander einde, namelijk dat van Callahan zelf. De apocalyps waarover Bill Callahan zingt is niet van iedereen. Het is zijn eigen einde der tijden. ‘Yeah it’s all coming back to me now / My apocalypse, my apocalypse’.
-- Caspar Jacobs, April 25, 2011